Ik hoor nergens bij is voor mij de meest gehoorde klacht van cliënten en cursisten die hulp zoeken op hun weg. Ze zien de situatie als hopeloos, maar is dat wel zo? Wat kun je doen? Wie kun je zijn om het pijnlijke gevoel dat hoort bij het gevoel van nergens bij te horen overstijgen?

Met een stem doordrenkt van eenzaamheid

Ik heb het al dikwijls gehoord en gezien bij mijn cursisten en cliënten. Ze zijn overtuigd dat ze nergens bijhoren. Niet in het gezin van herkomst, niet in de vriendenkring en niet op het werk. Ze vertellen het me met een stem die doordrenkt is van eenzaamheid, wanhoop en de vraag of ze hier dan überhaupt wel moeten zijn. Als ik hen vraag wat ze met dit laatste bedoelen, kijken ze me aan alsof ze niet kunnen geloven dat ik niet weet wat ze willen zeggen. Ik weet het wel. Heel duidelijk zelfs, maar ik wil het hen zelf horen zeggen. Want als zij het luidop uitspreken, kan ik waarnemen waar ze in hun proces staan. Ze vragen zich af of ze zich wel zouden engageren in hun leven op de aarde. Wat is de zin ervan? Ik wil hier eigenlijk niet meer zijn. Ik hoor toch nergens bij. Het is hier allemaal zo moeilijk. Als ik naar hen kijk en luister, voel ik dat het voor hen tijd is om van perspectief te veranderen.

Je bent niet alleen

Als je je nergens begrepen of welkom voelt, je niet gezien of gehoord voelt of je de indruk hebt dat je een vreemde eend in het gezelschap bent en je maakt dit dikwijls mee, dan wordt het een onwrikbare overtuiging die je leven beheerst. Je denkt dat je de enige bent, maar niets is minder waard. Als het gesprek de grens van oppervlakkigheid overschrijdt, kom je dit gevoel bij bijna iedereen tegen. Iedereen kent het. Hoe komt het dan dat de ene ermee kan omgaan en de andere eronder gebukt gaat?

‘Er klopt iets niet en het ligt aan mij.’

We zijn allemaal hoogsensitief geboren

Nog voor je het levenslicht zag, kon je in de baarmoeder waarnemen in welke sfeer je uitgroeide tot een baby. Met scherp afgestemde sensoren zag je het levenslicht en je antennes deden onvermoeibaar hun werk. Je nam waar wanneer de sfeer prettig en rustig was, maar ook wanneer de omgeving schijnbaar harmonieus was, maar er onderhuids onenigheden aan het werk waren. Zelf baadde je in een veld van licht en liefde. Dat is het enige dat je kende, maar je voelde dat er iets niet klopte. Je bent dat blijven doen. En je hebt het tot jou genomen. Op een bepaald moment ben je gaan besluiten dat het aan jou lag.

‘Waarom doe jij altijd anders dan iemand anders?’

Ik ken het gevoel

Ik ken het gevoel van er niet bij horen. Toen alle kinderen riepen: ‘Joepie, spaghetti,’ of ‘joepie, chocolademousse,’ vroeg ik me af waarom ze er zo uitgelaten over waren. En allemaal nog wel. Het leek wel alsof ik de enige was die spaghetti en chocolademousse niet als het summum van een maaltijd vond. Ik kan niet meer tellen hoe dikwijls ik heb gehoord: ‘Hilde, jij bent toch een speciale hoor.’ De manier waarop het werd gezegd, leek soms op een compliment, maar toch eentje met een oordeeltje aan. Meestal echter klonk het als ‘Jij, ongehoorzaam kind.’ Of ‘Waarom moet je altijd anders doen een ander?’ Terwijl ik juist het gevoel had dat ik helemaal niets anders deed, maar me wat op de achtergrond hield. Toen pestkoppen op school hun pestende hofhouding aan het uitzoeken waren om het iemand lastig te maken, kon ik me er nooit mee verbinden. Ik begreep niet dat iedereen deed wat de hardroeper van plan was. Ik hoorde er niet bij en maar goed ook. Als kind en als tiener, en later nog veel meer, stelde ik vele vragen. Ik kreeg geen antwoorden, noch thuis, noch op school. Er waren leerkrachten die mijn vinger in de lucht opzettelijk negeerden. Net zoals jou kan ik ontelbare voorbeelden geven, sommige eerder onschuldig, andere zeer bewust uitgevoerd.

Het zelfbeeld aan diggelen

Het is een dubbele beweging. Enerzijds hoor je ergens bij en anderzijds heb je het gevoel dat je buiten de groep valt, dat jij de enige bent die de dingen anders ziet. ‘Niet iedereen hoeft te denken zoals jij het ziet,’ heb ik dikwijls te horen gekregen, alsof dat ooit mijn verlangen is geweest. Zeker niet. Ik wou gewoon delen, aftoetsten bij anderen, maar dikwijls kreeg ik een figuurlijk rood stopbord voor mijn neus. Het doet wat met je zelfbeeld. Na een tijdje brokkelt het af. Ligt het aan mij? Ben ik niet goed genoeg? Wat doe ik verkeerd? Waarom ben en doe ik niet zoals de anderen? Je voelt je slecht, afgewezen, niet slim genoeg en verdrietig. Twijfels nemen de overhand. Je veiligheid komt in het gedrang. Iedereen lijkt ‘het’ te weten behalve jij. Alleen op de wereld van Hector Malot is een boek dat ik vroeger heel goed begreep.

Creëer je eigen systeem

Gelukkig zijn er altijd hulpwegwijzers in je buurt. Een oud-collega die Duits gaf en me zag worstelen met het systeem, gaf me een gouden raad. Hij omkaderde de raad met uitspraken van een Duitse filosoof die ik ondertussen al lang ben vergeten. Zijn raad echter klinkt jaren later nog klaar en helder in mijn oren. ‘Als je je weg niet vindt in dit systeem, als je er niet in kunt gedijen, dan is het misschien tijd om je eigen systeem-dat helemaal van jou is-op te starten. Los van dit systeem. Het heeft geen zin om je te blijven aanpassen. Je eigen systeem kun je helemaal opbouwen zoals het bij je past. Je komt dan beter tot je recht. Je kunt meer jezelf zijn.’ Dat was nog eens een kanjer van een perspectiefwijziging. Nog nooit had ik zo’n advies gekregen. Alsof het licht in mijn hoofd aansprong, heb ik zijn raad ter harte genomen en — het allerbelangrijkste — ook uitgevoerd.

‘De weg naar een grotere evolutie wordt altijd voorafgegaan door het afbreken van alle andere wegen.’

De puzzel vormt zich

Ik zou een uitgebreide analyse kunnen maken waarom je tot het gevoel van afgescheidenheid komt. Liever toon ik je enkele pistes die je leiden naar verbondenheid. Je kunt geen enkele situatie verbeteren of veranderen als je er op dezelfde manier blijft naar kijken. Je gaat dus je oude wegen moeten opbreken en de brokstukken ervan verwijderen. Dan pas is groei mogelijk. Je gaat dus jezelf, je overtuigingen, je gevoel en je acties onder de loupe moeten nemen en ze in evenwicht brengen. Moeten? Je moet niks, maar dan verandert er ook niks. Het is tijd voor een nieuw perspectief om de puzzel van je leven neer te leggen.

Outsiders ontwikkelen zich tot bijzondere volwassenen

Er zijn voldoende voorbeelden in de geschiedenis en om je heen waarbij personen die in de clinch lagen met hun omgeving en zich een outsider of een buitenbeentje voelden een uiterst succesvol of bijzonder leven hebben opgebouwd. Juist omdat ze anders waren. Denk maar aan Elon Musk of Tom Waes — om twee totaal verschillende individuen te noemen. En dat is het goede nieuws. Het is juist omdat je het gevoel hebt dat je er niet bij hoort, dat je op zoek gaat naar nieuwe wegen, nieuwe inzichten die je daarvoor onbekend waren. Het tegenovergestelde is om je te leren aanpassen wat je met absolute zekerheid leidt tot een ontevreden bestaan. Als buitenstaander maak je niet-conventionele keuzes en ga je op verkenning in de wereld van mogelijkheden. Je hebt kracht, durf en moed nodig om voorbij het ‘normale’ te gaan. De resultaten echter zullen je bevallen. De weg naar een grotere evolutie opent zich.

IK BEN, dynamisch contact met mijn bron

Het belangrijkste echter is dat je verantwoordelijkheid neemt voor jezelf en je de weg naar binnen vindt. Het is de weg die je altijd verbonden doet voelen in plaats van afgescheiden ongeacht of je welkom bent bij een bepaald individu of groep. Je bewust worden van je ruimere bewustzijn van je IK BEN-aanwezigheid haalt je uit de neerhalende overtuigingen van er niet mogen zijn. Je ervaart dat het illusies zijn die je weghouden van het pad waarop jij met plezier je leven wandelt. Wuif dit niet zomaar weg. Zoek de oplossing in jezelf. Vind kracht, liefde, wijsheid, licht, intelligentie, heling en nog meer. Jouw IK BEN is als een kompas dat je steeds de richting aanwijst en je vrij maakt van de overtuigingen die je klein hebben gehouden.

Een blik over je schouder om vooruit te kijken

Tijdens het voorgesprek voor een familieopstelling komt het gevoel van ik ben anders, ik pas hier niet, regelmatig de kop op steken. Weer maken we geen uitgebreide analyse van de oorzaken. We laten het veld dat werkzaam is op zielenniveau tonen waar de oorsprong ligt van het onbehaaglijke gevoel. Meestal is het iets wat je draagt vanuit een verder verleden en dat in wezen niet echt bij je hoort. We kijken letterlijk over de schouder naar wat was, om te nemen en te laten wat was, het te doorademen en dan de blik naar het eigen leven te keren. Een groter gevoel van verbondenheid is je beloning. Jouw uitstraling verandert, wordt liefdevoller en aantrekkelijker. Het is aan jou om dit resultaat te leven in je leven en de wonderen ervan te ontvangen.

Hilde Van Bulck