Het is op de valreep. Althans, zo zegt men het. Tot eind januari mag je iemand een gelukkig nieuwjaar wensen. Eigenlijk begint er elke dag een nieuw jaar, maar we hebben ons een gewoonte eigen gemaakt waarin we enkel 1 januari zien als de start ervan. Voor mij is het belangrijk om iedereen, die ik vorig jaar heb mogen ontmoeten in mijn opleidingen, workshops, meetings en individuele sessies, van harte te bedanken. Dankzij jullie kan ik het werk doen, dat ik het liefste doe: sprankels van bewustzijn in anderen inspireren, activeren en motiveren. Ik wens je dan ook een nieuw jaar van ontwakend en groeiend bewust-ZIJN in alles wat je doet.

Wanneer gewoonten een valkuil worden

Zelf heb ik eens achterwaarts en voorwaarts naar mijn leven gekeken vanuit een zo leeg mogelijk hoofd om te plukken wat was gerijpt. De afgelopen jaren zijn fysiek pijnlijke en intense jaren qua gezondheid geweest. Bovendien heb ik de neiging om projecten die niet de mijne zijn mee te ondersteunen. Mijn enthousiasme verleidt me ertoe. En alhoewel die ondersteuning en medewerking deugddoend en verrijkend voor me is, stel ik vast dat er geleidelijk aan steeds meer van mijn tijd wordt geconsumeerd in het nadeel van wat ik voor mezelf en mijn organisatie wil doen. Het is niet nieuw. Ik ken het patroon, maar geven en nemen geraakt erdoor te ver uit balans. Ik vond dat er actie nodig was. Een actie in een dubbele beweging: met spijt in het hart én met ruimte in hart.

Je gevangenis is onbewust

Elke dag word je geleid door een onzichtbaar script: je gewoonten. Gewoonten zijn niet enkel die dingen die je al jaren op automatische piloot uitvoert, maar het zijn net zo goed je gedachte-, je overtuigings- en je emotionele gewoonten. Dikwijls ontstaan ze omdat ze een zekere praktische aard hebben of een vorm van structuur brengen. Kijk maar eens naar je ochtendroutine. Van hoe je opstaat, eet, denkt en reageert tot hoe je omgaat met anderen. Veel van wat je doet, gebeurt automatisch, zonder dat je erbij stilstaat.

Wat zijn de dingen die je nog doet met je bewuste aandacht? De eerste keer dat je leerde fietsen of autorijden zul je dat met interesse hebben gedaan. Na een tijdje vervaagt je oplettendheid en maakt ze plaats voor onbewuste handelingen terwijl je ondertussen complete scenario’s aan gedachten laat afspelen. Je bent niet meer bij de zaak. Zo is het ook met je gedachten en je overtuigingen. Welke gedachten gaan er ‘s morgens door je heen? Heb je ze op andere ochtenden ook al eens bedacht? Gaan ze uit naar bepaalde situaties of personen uit het verleden? Dan zit je in een onbewuste gewoonte. Je bent weg uit het hier-en-nu. Je denkt onbewust.

De kans is groot dat bepaalde omstandigheden je steeds opnieuw triggeren om in een bepaalde emotionele gewoonte te vervallen. Opnieuw is dit onbewust. Je mist dan de fruitigheid van het moment en de kans om op een bewuste manier naar de situatie te kijken. Gewoonten die steeds opnieuw herhaald worden, worden op termijn je innerlijke gevangenis. Je geraakt er niet meer uit. Je bent je vrijheid kwijt. Je zit opgesloten. Je wilt bevrijd worden, maar je weet niet hoe. De muren en de tralies komen op je af. De resultaten die je ervaart op alle terreinen in je leven zijn het gevolg van onbewuste gewoonten. Je creëert dus je eigen gevangenis.

Wanneer je bewustzijn je aanmoedigt

Ik had geen specifieke wens of iets dat ik per se wilde bereiken in 2025. Ik keek dus vanuit de ruimte in mijn hart en vanuit een leeg hoofd naar de situatie zoals ze op dat moment was en naar het nieuwe jaar dat voor me openlag. Zoals altijd werken de omstandigheden met je mee om je koers duidelijk te maken. Ik trok me terug uit twee projecten waaraan ik een bijdrage leverde. De ruimte in mijn hart werd lichter, in gewicht en in helderheid. De spreekwoordelijke kaarten vielen gunstig uit.

‘Stel je open voor een ruimere waarneming en een grotere waarheid.
Datgene waarvan je gelooft dat het echt is, wordt groter en krachtiger.
Je ondergaat nieuwe impulsen van levenskracht.
Vuur brandt alle beperkingen weg.’ En zo ging het maar verder. Doorstroomde boodschappen die lichtvoetige richting gaven.

De effecten van prioriteiten

Gedurende jaren ging mijn fysieke bewegingsmogelijkheid achteruit. Nu klonk er een nieuwe boodschap: ‘Het is tijd om te bewegen!’ En zo geschiedde. Ik vond de perfecte begeleiding die zich afstemt op wat voor mijn lichaam nu mogelijk is. Deze aanpak houd ik vol. Ik maak vooruitgang. En ik wist het ineens. Mijn eerste doelstelling voor 2025 is mijn gezondheid als absolute prioriteit. Al het andere wordt er aan getoetst. En het gaat vooruit. De eerste tekenen van verbetering zijn al zichtbaar. Eindelijk opnieuw vrijer kunnen bewegen. Het oude patroon brokkelt af. Een bewuster nieuw patroon stapt in de richting van een bewegingsdroom die werkelijkheid kan worden.

Van versplinteringsgewoonte naar focus

Boodschappen bereiken je op vele manieren. Vanuit een organisatieopstelling over mijn eigen functioneren binnen mijn zaak, bleek dat ik met vernieuwde aandacht met mijn organisatie moest omgaan. ‘Vernieuwde aandacht’, dat klonk als muziek in mijn oren. Geen andere aandacht. Vernieuwde. Het voelde open en speels, nog onbekend, maar niet onvertrouwd. Een oude gewoonte om mijn tijd te versplinteren, werd doorbroken. Mijn aandacht en tijd raakten opnieuw bewust gefocust. Het werd mijn tweede doelstelling voor 2025.

Bewust-ZIJN als sleutel tot verandering

Goede en slechte gewoonten bestaan eigenlijk niet. Het zijn allemaal gewoonten. Zolang je ze op automatische piloot doet, leef je niet vanuit dit moment en herhaal je hetzelfde patroon. De gewoonte heeft macht over jou. Ze vertelt je wat je moet doen en je hebt er geen verweer tegen. Zodra je de gewoonte echter bewust waarneemt, ontstaat er een keuzemoment. Door simpelweg te herkennen welke triggers bepaalde patronen activeren, open je de deur naar verandering. Een eenvoudige vraag als ‘Waarom doe ik dit eigenlijk?’ kan al een verschuiving in gang zetten. Als je elke dag gaat stappen, dan kun je dit doen op een onbewuste of op een bewuste manier. Het is de tweede versie die je keuzemogelijkheden geeft waardoor er een ander resultaat kan tevoorschijn komen. Dit kan een andere route zijn of een ander tempo. Het is een uitdaging om alles wat je doet, bewust te doen, maar de beloning is groot. Daarnaast spelen intentie en herhaling een cruciale rol. Gewoonten worden niet van de ene op de andere dag gevormd, en ook niet in één keer afgeleerd. Kleine, consistente veranderingen kunnen echter een enorme impact hebben op lange termijn.

Het creatieve bewustzijn

Twee doelstellingen voor 2025 zijn voor mij voldoende. Al het andere vloeit eruit verder. Terwijl ik deze tekst schrijf, schijnt de zon door de wolken. Zo voelt het in mijn hart. De zon schijnt en ze straalt. Voor 2025 kies ik voor overtuiging boven twijfel. De stappen die ik zet in 2025, zijn niet gelijkaardig aan de stappen die ik in 2024 heb gezet. Ik ben benieuwd waar mijn voeten me letterlijk en figuurlijk naartoe zullen brengen. Mijn lege hoofd en mijn ruimtelijk hart werken samen en creëren meer ideeën dan ik kan uitwerken. Onderscheidingsvermogen zal bepalen welke het levenslicht zien. En alhoewel ik er graag honderduit over zou willen vertellen, houd ik mijn mond nog even gesloten. Alles op zijn tijd.

Nieuwe levenskansen

In maart 2023 zei de hartspecialist dat mijn levensverwachting beperkt was tot september 2023. Maximum. Zo voelde het ook. September 2023 is nu anderhalf jaar voorbij. Ik ben teruggekomen. En nog geen klein beetje. Ik heb een nieuwe levenskans gekregen. Mijn dankbaarheid is groot. Ik zei dit onlangs tegen een andere specialist. Hij stond recht, kwam naar me toe en schudde me de hand met zijn beide handen. Ik keek hem vragend aan. ‘Als je zou weten hoe weinig patiënten dit zo zien…’, zei hij. Via mijn lege-hoofd-boodschappen kreeg ik te horen dat mijn herstel drie jaren zou duren. Ik ben nu nog maar in de helft. Wat gaat het binnen anderhalf jaar zijn?

Van gewoonte naar transformatie

Er zit dus maar een ding op. Als je je gewoonten bewust gaat inzetten, worden ze een krachtig instrument voor persoonlijke en collectieve groei. Dit vraagt van jou dat je elk moment als nieuw ervaart en je omgang ermee ook nieuw is. Alles lijkt fris. Je voelt je levendiger. Je bewuste omgang met je lichaam, je gedachten, je overtuigingen en je emoties zet een beweging richting vrijheid in gang. Laat vrijheid nu datgene zijn waar we als mens het meeste naar verlangen. Die vrijheid komt echter niet vanzelf. Ze heeft je bewuste waarneming nodig. En bewuste actie! Stel dat je dagelijks op een bewuste manier dankbaarheid beoefent, ademhaling of dat je open vragen stelt, in plaats van automatische veroordelingen, wat zou er dan gebeuren? Het mooie is dat het ook kan met de alledaagse dingen waarmee je bezig bent: je veters knopen, de strijk doen, je maquillage aanbrengen, in de tuin werken of een vergadering bijwonen. Er is een overvloed aan mogelijkheden om mee te oefenen. Bewust-ZIJN tilt je op een hoger niveau. Pas dit nu samen toe, in een groep, in je gezin of op je werk. Wat gebeurt er dan?

Kniepijn als ontmaskeraar van gewoonten

Mijn knieën hebben vorig jaar van zich laten horen. Ik bespaar je de pijnlijke details. Uiteraard weet ik dat ze niet zomaar zoveel lawaai maakten. Ze brengen een boodschap, luider dan ooit tevoren. Ik luisterde, ik voelde, ik handelde, ik mediteerde, ik visualiseerde, ik liet behandelen, ik verzorgde, ik ontspande, ik oefende, ik exploreerde, en ik consulteerde… Dieper dan ik gewoon was, alhoewel ik mijn knieën nooit had genegeerd. Een specialist waarschuwde me: ‘Dit gaat nog veel erger worden en het gaat nooit meer overgaan. Er valt niets aan te doen.’ Dit is een antwoord waar ik niets mee kan en tegelijkertijd veel. Zo’n antwoord zet me in gang.

Toen mijn prioriteit voor 2025 duidelijk werd, riepen mijn lege-hoofd- en mijn open-ruimte-hart in koor: ‘Je knieën gaan over soepelheid.’ Dat wist ik uiteraard al. ‘Je weigert sommige gewoonten op te geven en te veranderen. Daar ligt je antwoord.’ Interessant. Ik had niet de neiging om weg te kijken of verontwaardigd te zijn. Die ene zin zei alles wat ik moest weten. Daar kon ik wat mee. Ik werd er blij van. Ik kon ermee aan de slag. Voor mij is het helder welke gewoonten ervoor in aanmerking komen. Eigenlijk was ik er al mee bezig vanaf ik mijn beslissing tot vernieuwde focus had genomen. Maar het werd meer. Ik nam me voor om al mijn gewoonten dit jaar op een speelse en leuke manier onder de loep te nemen en te zien op welke niveaus er meer bewustzijn kan insijpelen. Ik voel dat ik me ermee ga amuseren en heel veel leren. Ik ga dit liefdevol doen zonder mijn oude gewoonten te verfoeien. Ik zal liefdevol en met dank afscheid van hen nemen. Stap voor stap. Er zijn vele dagen in een jaar.

Dit artikel is alvast het resultaat van de boodschap van mijn knieën.

En jij?

Zie jij het zitten om op een speelse manier de balans op te maken van je gewoonten? Zie jij het zitten om ruimte te maken en ze op te frissen met bewust-ZIJN? Mag ik je een tip geven? Als je noteert waar je nu staat, welk oud patroon je verandert en hoe je iets nieuw introduceert, dan heb je op het einde van het jaar een overzicht van je groei.

Met levenslustige groeten

Hilde Van Bulck
Bewustzijnsarchitect, Systemisch opsteller en adviseur
Directeur voor Opstellingen en Onderwijs bij Constellators International.